Eksantrik Bir Bakış: Sinemada Kadraj, Kamera ve Temsilin Ontolojik Sınırı

Bildiriler > Özet Bildiri · 2025

Yazarlar: Özgür SOYSAL

8. Uluslararası Sinema ve Felsefe Sempozyumu, Kıbrıs (KKTC), Ankara, Uluslararası, Sözlü Sunum, Özet Bildiri, 2025-2025, ss 32-33

Özet

<p>Bu&nbsp;bildiri,&nbsp;sinemayı&nbsp;yalnızca&nbsp;estetik&nbsp;bir&nbsp;anlatı&nbsp;düzlemi&nbsp;olarak&nbsp;değil,&nbsp;insanın&nbsp;kendisini</p><p>dünyada&nbsp;konumlandırma,&nbsp;mesafe&nbsp;alma&nbsp;ve&nbsp;temsil&nbsp;etme&nbsp;kapasitelerini&nbsp;düzenleyen&nbsp;özgül&nbsp;bir</p><p>kültürel-teknik&nbsp;uzantı&nbsp;olarak&nbsp;ele&nbsp;almayı&nbsp;amaçlamaktadır.&nbsp;Çalışmanın&nbsp;temel&nbsp;iddiası,&nbsp;20.&nbsp;yüzyıl</p><p>felsefi&nbsp;antropoloji&nbsp;geleneğinin&nbsp;önde&nbsp;gelen&nbsp;isimlerinden&nbsp;Helmuth&nbsp;Plessner’in,&nbsp;modern</p><p>felsefede&nbsp;temsil&nbsp;sorununa&nbsp;yönelttiği&nbsp;eleştirilerle&nbsp;kesişen&nbsp;perspektifinin,&nbsp;sinema&nbsp;felsefesi</p><p>açısından&nbsp;güçlü&nbsp;fakat&nbsp;henüz&nbsp;yeterince&nbsp;değerlendirilmemiş&nbsp;bir&nbsp;kuramsal&nbsp;imkân&nbsp;sunduğudur.</p><p>Plessner’e&nbsp;göre&nbsp;insan,&nbsp;hem&nbsp;yaşayan&nbsp;bir&nbsp;organizma&nbsp;(Leib)&nbsp;hem&nbsp;de&nbsp;nesneleştirilebilir&nbsp;bir&nbsp;beden</p><p>(Körper)&nbsp;olarak&nbsp;kendisini&nbsp;deneyimleyen&nbsp;özgül&nbsp;bir&nbsp;sınır-varlıktır.&nbsp;Bu&nbsp;yapısal&nbsp;durum,&nbsp;insanı</p><p>kendisine&nbsp;sürekli&nbsp;mesafe&nbsp;koymaya,&nbsp;kendi&nbsp;varoluşunu&nbsp;dışarıdan&nbsp;tema&nbsp;hâline&nbsp;getirmeye&nbsp;ve</p><p>temsilin&nbsp;sınırlarını&nbsp;yönetmeye&nbsp;zorlar;&nbsp;Plessner&nbsp;bu&nbsp;durumu&nbsp;“eksantrik&nbsp;konumsallık”&nbsp;kavramıyla</p><p>ifade&nbsp;eder.</p><p>Sinema,&nbsp;bu&nbsp;eksantrik&nbsp;konumun&nbsp;teknik&nbsp;ve&nbsp;duyusal&nbsp;düzlemde&nbsp;sahnelendiği&nbsp;ayrıcalıklı&nbsp;bir</p><p>alan&nbsp;olarak&nbsp;yorumlanabilir.&nbsp;Kamera&nbsp;ve&nbsp;kadraj,&nbsp;insan&nbsp;bakışını&nbsp;dışsallaştıran;&nbsp;görünürlüğün</p><p>sınırlarını&nbsp;iç&nbsp;ile&nbsp;dış&nbsp;arasındaki&nbsp;eşiklerde&nbsp;kuran&nbsp;ve&nbsp;düzenleyen&nbsp;aygıtlar&nbsp;hâline&nbsp;gelir.&nbsp;Bildiri</p><p>kapsamında,&nbsp;Plessner’in&nbsp;insanın&nbsp;dünyadaki&nbsp;konumsallığına&nbsp;ilişkin&nbsp;olarak&nbsp;geliştirdiği&nbsp;“doğal</p><p>yapaylık”&nbsp;ve&nbsp;“dolayımsız&nbsp;dolayımlılık”&nbsp;ilkeleri,&nbsp;Enter&nbsp;the&nbsp;Void,&nbsp;Jeanne&nbsp;Dielman&nbsp;ve&nbsp;Paris,&nbsp;Texas</p><p>gibi&nbsp;filmler&nbsp;üzerinden;&nbsp;kamera/kadraj&nbsp;düzenekleri&nbsp;ve&nbsp;izleyici&nbsp;deneyiminde&nbsp;açığa&nbsp;çıkan</p><p>bedensel&nbsp;yankılanma&nbsp;süreçleriyle&nbsp;ilişkilendirilerek&nbsp;somutlaştırılmaktadır.&nbsp;Sonuç&nbsp;olarak&nbsp;bu</p><p>çalışma,&nbsp;sinemayı&nbsp;insanın&nbsp;özne&nbsp;ile&nbsp;nesne&nbsp;olma&nbsp;gerilimini&nbsp;görünür&nbsp;kılan;&nbsp;bakışı,&nbsp;mesafeyi&nbsp;ve</p><p>görünürlüğü&nbsp;etik&nbsp;ve&nbsp;ontolojik&nbsp;bir&nbsp;eşik&nbsp;olarak&nbsp;yeniden&nbsp;düzenleyen&nbsp;bir&nbsp;pratik&nbsp;olarak&nbsp;ele&nbsp;alır.&nbsp;Bu</p><p>bağlamda&nbsp;sinema,&nbsp;insan&nbsp;varoluşunun&nbsp;dolayımlı,&nbsp;kırılgan&nbsp;ve&nbsp;bütünüyle&nbsp;şeffaflaştırılamayan</p><p>doğasını&nbsp;yalnızca&nbsp;temsil&nbsp;etmekle&nbsp;kalmaz;&nbsp;onu&nbsp;askıya&nbsp;alan,&nbsp;düzenleyen&nbsp;ve&nbsp;deneyimlenebilir</p><p>kılan&nbsp;felsefi-antropolojik&nbsp;bir&nbsp;düşünme&nbsp;alanı&nbsp;sunar</p>

Detay görüntüle