Murathan Mungan’ın “Sır Kâtibi” Öyküsünde Ölüm ve Kaygı

Fatıma ERTÜRK

Murathan Mungan’ın “Sır Kâtibi” Öyküsünde Ölüm ve Kaygı

Bildiriler > Tam Metin Bildiri · 2026

Söylem 5. Uluslararası Filoloji Sempozyumu, Türkiye, Isparta, Uluslararası, Sözlü Sunum, Tam Metin Bildiri, 2026-2026, ss 373-383

Özet

<p class="ql-align-justify">Bu bildiri, Murathan Mungan’ın “Sır Kâtibi” adlı öyküsünü Lacan’ın “Borromeo düğümleri” ve Heidegger’in “kaygı” kavramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Temeline ölümden sonraki hiçlik olgusunu yerleştiren bu öykü, insanların ölümden sonra hiçbir şey olmadığını bilmesine rağmen bu ağır gerçekle yüzleşemeyip onu sırlaştırmaları üzerine kuruludur. Öyküde insanların ölümün ardındaki hiçliği bilmezden gelme eğilimleri ilk olarak Lacancı psikanalizdeki “cehalet tutkusu” bağlamında ele alınacaktır. Bu doğrultuda öykünün kavramsal arka planı, Lacan’ın “Borromeo düğümleri” kuramı üzerinden çözümlenecektir. Ölümün temsil edilemez ve tahammül edilemez doğasının travmatik “Gerçek” alanına denk düştüğü; insanların ise buna katlanabilmek için ürettikleri sırların, bahsi geçen ağır gerçeğin üzerini örten ve ona anlam katan “imgesel” bir kalkan işlevi gördüğü tartışılacaktır. Psikanalitik okumanın yanı sıra insanın hiçlik karşısında yaşadığı varoluşsal sarsıntı, Heidegger’in “kaygı” kavramı üzerinden irdelenecektir. Öyküde insanların ölüm sonrasındaki mutlak hiçliğe dayanamamaları bu nesnesiz tekinsizlik hissinin yarattığı sarsıntı ekseninde değerlendirilecektir. İnsanların yüzleşilmesi zor olan bu hiçlik kaygısını hafifletmek amacıyla onu sırra dönüştürerek başa çıkılabilir bir korku nesnesine çevirme çabaları tartışılacaktır. Sonuç olarak bu bildiri, insanın ölümün beraberinde getirdiği “kuru senaryo”nun boşluğuna tahammül edemediği gerçeğinden hareketle bireyin varoluşsal bunaltı ve hiçlik dehşetiyle başa çıkabilmek adına nasıl yeni anlam kurguları ve sır perdeleri inşa ettiğini inceleyecektir. Çalışma, öyküde dile getirilen bu “katlanamama” durumunun ardındaki savunma mekanizmalarını metin odaklı ve disiplinler arası bir yöntemle tartışmaya açmayı hedeflemektedir. </p>

Detay görüntüle