EMİN ABİD VE ONUN ESERİ "AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN EDEBİYATI TARİHİ"
Makaleler > Tam Makale · 1999
Yazarlar: Ahmedov, Bedirhan
DergiPark (Istanbul University), Uluslararası, 1999
Özet
Akt: Nergiz ALİYEVA 20'Ii ve 30'lu yıllarda Azerbaycan edebî tenkit muhiti ve edebiyatçılığının verimli "kızıl sonbaharında edebî ve ilmî faaliyeti ile halka hizmete her şeyden yüce tutan yetenekli meşhur edebiyatçı nazariyatçı ve tenkitçi Emin Abid'in hususî bir yeri vardır.Azerbaycan edebiyatçılığının teşekkül devrinde 1920-30'lu yıllar edebiyatımızın arada vasıta olmak kaydıyla gelişmesi ile diğer birçok ilmî.nazarî görüşler sisteminin kurulması, faktör ve hadiselerin açığa çıkarılması monografi, tercüme ve şiirler, çağdaş edebî tenkit hakkında temel makaleler, nihayet ilk olmasa da edebiyat tarihçisi Feridunbey Köçerli'den sonra İsmail Hikmet'le aynı zamanda "Azerbaycan Edebiyatı Tarihi"nin yazılması Emin Abid'in adıyla bağlantılıdır.Yaşasaydı daha çok yazıp eser ortaya koyacaktı., fakat yaşamadı daha doğrusu 37. yıl sürgünü Azerbaycan edebiyatçılığının en görkemli kişisini, edebî fikir kehkeşanmın bu parlak yıldızını kendi mihverinden kopararak bir belirsizliğe gönderdi.Öyle bir belirsizliğe ki Emin Abid faktörünü kabul etmek, onun kendisini ve eserlerini temize çıkartmak için yarım asır kadar zaman gerekti.Bütün bu zaman içinde artık edebiyatımız ve edebiyatçılığımızın gelişmesini zorlayan hadiseler baş göstermişti.Emin Abid'in büyük miktardaki elyazısı, monografi ve incelemeleri yok oldu.Gazete ve dergilerde kendi sağlığında yayınlanan makaleleri ise "proleter edebiyatçılar" nesli de denilebilecek sonraki yeni nesil tarafından adela "ekmek ağacına 11 çevrildi.Böylelikle.Azerbaycan edebiyatçılığının Emin Abid'le Emin Abid'siz şekli açıklandı.Aslında 1956 yılında "halk düşmanlarına" verilen aklamanın Emin Abid'in temize çıkması, onun eserlerinin yeniden basılması için yetmediği de açıktır.Emin Abid'in, şahsiyetinin anlaşılması, yaratıcılığının tetkiki ve yayınlarının gizli sahifelerini yeni nesillere açmak için 80'li yılları beklemek lazımdı.