Bibliometric Analysis of Theses on Caffeine and Physical Activity
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Avcı, Bilge, Rudarlı, Gülbin
ADÜ-Journal of Sport Sciences, Uluslararası, 2025
Özet
Bibliyometrik çalışmalar, bilgi boşluklarını tespit etmeye ve yeni araştırma fikirlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olan bir araştırma yöntemidir. Bu araştırmanın amacı lisansüstü öğrencilerin hazırlamış olduğu “kafein ve fiziksel aktivite” konulu yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık tezlerinin içeriğinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir.Çalışmada veriler, Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi Arşivi’nde “kafein, fiziksel aktivite, egzersiz, spor, sporcu” terimleriyle yapılan tarama sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen bulgularda kafein ve fiziksel aktivite konulu hazırlanmış tezlerde en fazla katkı sağlayan anabilim dalı, üniversite, yazar cinsiyeti, danışman öğretim üyesi dağılımı, kaynak sayısı, sayfa sayısı, anahtar kelime, öğretim üyesi unvanı, danışman öğretim üyesi belirlenmiştir. Ayrıca araştırma konusu, amacı, yöntemi ve elde edilen sonuçlar açısından da incelenmiştir.Çalışmada, tarama sonucunda erişilen 38 tezden erişim izni bulunan 35 tez araştırmada incelemeye tabi tutulmuştur. Erişilen tezler, doküman incelemesi yöntemi uygulanarak incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda yüksek lisans alanında 29 ve doktora alanında 6 adet tez olduğu saptanmıştır. Tezler, 21 üniversitede 4 enstitüye bağlı 15 farklı anabilim dalında hazırlanmıştır. En fazla tez 13 adet ile 2022 yılında, en fazla tez Ege Üniversitesi’nde, tez sayfa sayısını çoğunlukla 100 sayfanın altında olduğu, en çok 30-100 arasında kaynak kullanıldığı, danışman unvanları arasında benzer bir dağılım olduğu, en fazla kullanılan anahtar kelimenin ‘‘Kafein” olduğu tespit edilmiştir. Tez konularının kafein tüketimi ve kafein ağızda çalkalama yönteminin farklı egzersiz performanslar üzerine akut etkisini incelediği, sonuçların net olmadığı görülmüştür.Bu çalışma ile kafein ve fiziksel aktivite konulu tezlerin bibliyometrik analiz yapılarak ileride yapılabilecek çalışmalara ışık tutulacağı düşünülmektedir. Bu konu hakkında literatürde yeterli çalışma olmaması ve konunun sporcular için önem arz etmesi nedeniyle daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.