ROMANTİK İLİŞKİ KALİTESİNDE NESNE İLİŞKİLERİ, ZİHİNSELLEŞTİRME VE AFFETME: BÜTÜNLEŞTİRİCİ BİR KURAMSAL DERLEME
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Gizem Gedik, Günay Serap TEKİNSAV SÜTCÜ
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Uluslararası, 2026, ss 470-504
Özet
Alanyazındaki çalışmalar, doyum verici bir evlilik ya da romantik ilişkinin bireylerin hem fiziksel hem de psikolojik sağlıklarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Yakın ilişkilerin niteliği yalnızca kişilerarası doyum açısından değil, aynı zamanda bireylerin yaşam kalitesi, psikolojik iyi oluşu ve stresle başa çıkma süreçleri açısından da önemli sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle romantik ilişki kalitesini etkileyen bireysel ve ilişkisel değişkenlerin belirlenmesi psikoloji alanında önemli bir araştırma konusu olarak ele alınmaktadır. Mevcut çalışmalar, nesne ilişkilerinin niteliğinin, zihinselleştirme kapasitesinin ve affetme eğiliminin romantik ilişki kalitesi ile anlamlı biçimde ilişkili olduğunu göstermektedir. Nesne ilişkileri, bireylerin erken dönem bakım veren deneyimleri sonucunda geliştirdikleri kendilik ve öteki temsillerini ifade ederken; zihinselleştirme kapasitesi bireyin hem kendi hem de başkalarının davranışlarını altta yatan zihinsel durumlar açısından anlayabilme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Affetme ise romantik ilişkilerde ortaya çıkan incinme ve çatışmaların ardından ilişkisel onarımın gerçekleşmesine katkı sağlayan önemli bir psikolojik süreç olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte söz konusu değişkenlerin romantik ilişki kalitesi bağlamında birlikte ele alındığı kuramsal çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, nesne ilişkileri, zihinselleştirme ve affetme kavramlarını romantik ilişki kalitesi bağlamında birlikte değerlendirerek bütünleştirici bir kuramsal çerçeve sunmaktır. Elde edilen kuramsal çıkarımların, romantik ilişki ve evlilik kalitesini artırmaya yönelik klinik müdahalelerde odaklanılması gereken alanların belirlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.