Üreme teknolojisi ve kök hücre uygulamalarında yapay zekâ kullanımının klinik etik açıdan değerlendirmesi

Makaleler > Derleme · 2026

Yazarlar: Zeynep Konukçu Mehdili, Çağatay ÜSTÜN, Seçil Özçiftçi

Ege Tıp Dergisi, Hakemli Üniversite Dergisi, Ulusal, TR Dizin (Ulakbim), 2026, cilt 65, ss 349-356

DOI: https://doi.org/10.19161/etd.1789189

Özet

<p>Amaç:&nbsp;Bu&nbsp;makalenin&nbsp;amacı,&nbsp;infertilite&nbsp;tedavilerinde,&nbsp;özellikle&nbsp;de&nbsp;IVF&nbsp;sürecinde&nbsp;yapay&nbsp;zekâ&nbsp;teknolojilerinin&nbsp;kullanımını&nbsp;incelemek,&nbsp;yapay&nbsp;zekâ&nbsp;entegrasyonunun&nbsp;sağlayabileceği&nbsp;katkıları&nbsp;ortaya&nbsp;koymak&nbsp;ve&nbsp;bu&nbsp;süreçlerin&nbsp;etik&nbsp;ve&nbsp;hukuki&nbsp;boyutlarını&nbsp;değerlendirmektir.&nbsp;Corresponding&nbsp;author:&nbsp;Zeynep&nbsp;Konukcu&nbsp;Mehdılı&nbsp;Ege&nbsp;University,&nbsp;Institute&nbsp;of&nbsp;Health&nbsp;Sciences,&nbsp;Department&nbsp;of&nbsp;Stem&nbsp;Cell,&nbsp;Izmir-Türkiye&nbsp;E-mail:&nbsp;zeynepkonukcu1@gmail.com&nbsp;Application&nbsp;date:&nbsp;22.09.2025&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Accepted:&nbsp;06.02.2026&nbsp;349&nbsp;Gereç&nbsp;ve&nbsp;Yöntem:&nbsp;Bu&nbsp;çalışma,&nbsp;infertilite&nbsp;tedavilerinde&nbsp;ve&nbsp;özellikle&nbsp;IVF&nbsp;sürecinde&nbsp;yapay&nbsp;zekâ&nbsp;ve&nbsp;makine&nbsp;öğreniminin&nbsp;kullanımını,&nbsp;literatür&nbsp;taraması&nbsp;ve&nbsp;güncel&nbsp;klinik&nbsp;uygulamaların&nbsp;değerlendirilmesi&nbsp;yoluyla&nbsp;incelemiştir.&nbsp;IVF&nbsp;uygulamalarında&nbsp;algoritmaların&nbsp;eğitilmesinde&nbsp;kullanılan&nbsp;veri&nbsp;çeşitliliği&nbsp;ile&nbsp;bu&nbsp;teknolojilerin&nbsp;PGT&nbsp;ve&nbsp;MRT&nbsp;gibi&nbsp;ileri&nbsp;üreme&nbsp;teknikleriyle&nbsp;entegrasyonu&nbsp;ele&nbsp;alınmıştır.&nbsp;Bu&nbsp;çalışma&nbsp;niteliksel&nbsp;bir&nbsp;literatür&nbsp;incelemesi&nbsp;olup;&nbsp;PubMed,&nbsp;Web&nbsp;of&nbsp;Science,&nbsp;Scopus&nbsp;ve&nbsp;Google&nbsp;Scholar&nbsp;veri&nbsp;tabanlarında&nbsp;2015–2025&nbsp;yılları&nbsp;arasında&nbsp;yayımlanan&nbsp;çalışmalar&nbsp;taranmıştır.&nbsp;‘Yapay&nbsp;Zekâ’,&nbsp;‘IVF’,&nbsp;‘PGT’,&nbsp;‘makine&nbsp;öğrenimi’,&nbsp;‘embriyo&nbsp;seçimi’,&nbsp;‘etik’&nbsp;anahtar&nbsp;kelimeleri&nbsp;birleştirilmiştir.&nbsp;Dahil&nbsp;edilme&nbsp;kriterleri:&nbsp;İngilizce&nbsp;veya&nbsp;Türkçe&nbsp;tam&nbsp;metne&nbsp;erişim,&nbsp;AI–IVF&nbsp;ilişkisini&nbsp;inceleyen&nbsp;deneysel,&nbsp;klinik&nbsp;veya&nbsp;etik&nbsp;içerikli&nbsp;çalışmalar.&nbsp;Dışlama&nbsp;kriterleri:&nbsp;Editöryel&nbsp;yazılar,&nbsp;mektup&nbsp;türü&nbsp;kısa&nbsp;değerlendirmeler&nbsp;ve&nbsp;veri&nbsp;içermeyen&nbsp;görüş&nbsp;yazıları.&nbsp;&nbsp;Bulgular:&nbsp;IVF&nbsp;sürecinde&nbsp;yapay&nbsp;zekâ&nbsp;ve&nbsp;makine&nbsp;öğreniminin&nbsp;kullanılması,&nbsp;embriyo&nbsp;seçiminde&nbsp;nesnelliğin&nbsp;artırılması&nbsp;ve&nbsp;başarı&nbsp;oranlarının&nbsp;iyileştirilmesi&nbsp;potansiyelini&nbsp;taşımaktadır.&nbsp;Algoritmaların&nbsp;eğitilmesinde&nbsp;kullanılan&nbsp;veri&nbsp;çeşitliliği,&nbsp;tek&nbsp;tip&nbsp;embriyo&nbsp;seçiminin&nbsp;önüne&nbsp;geçerek&nbsp;daha&nbsp;adil&nbsp;ve&nbsp;kapsayıcı&nbsp;sonuçlar&nbsp;elde&nbsp;edilmesini&nbsp;sağlayabilir.&nbsp;Ancak,&nbsp;hâlihazırda&nbsp;standartlaştırılmış&nbsp;bir&nbsp;veri&nbsp;tabanının&nbsp;bulunmaması&nbsp;etik&nbsp;sorunlara&nbsp;ve&nbsp;hukuki&nbsp;sorumluluklara&nbsp;yol&nbsp;açmaktadır.&nbsp;Sonuç:&nbsp;Yapay&nbsp;zekâ&nbsp;uygulamaları&nbsp;infertilite&nbsp;tedavilerinde&nbsp;umut&nbsp;verici&nbsp;bir&nbsp;potansiyel&nbsp;taşımaktadır.&nbsp;Bununla&nbsp;birlikte,&nbsp;standartlaştırılmamış&nbsp;veri&nbsp;tabanlarıyla&nbsp;sınırlanan&nbsp;IVF&nbsp;ve&nbsp;ilgili&nbsp;üreme&nbsp;teknolojilerinde&nbsp;yapay&nbsp;zekâ&nbsp;kullanımı&nbsp;etik&nbsp;ve&nbsp;hukuki&nbsp;riskler&nbsp;barındırmaktadır.&nbsp;Bu&nbsp;nedenle,&nbsp;algoritmaların&nbsp;eğitilmesinde&nbsp;mümkün&nbsp;olan&nbsp;en&nbsp;geniş&nbsp;ve&nbsp;çeşitli&nbsp;veri&nbsp;setlerinin&nbsp;kullanılması&nbsp;hem&nbsp;teknik&nbsp;doğruluk&nbsp;hem&nbsp;de&nbsp;etik&nbsp;açıdan&nbsp;adaletin&nbsp;sağlanması&nbsp;için&nbsp;kritik&nbsp;öneme&nbsp;sahiptir.&nbsp;Ayrıca,&nbsp;PGT,&nbsp;MRT&nbsp;ve&nbsp;özel&nbsp;üreme&nbsp;senaryolarında&nbsp;yapay&nbsp;zekâ&nbsp;uygulamalarının&nbsp;etik&nbsp;boyutları&nbsp;dikkatle&nbsp;değerlendirilmelidir.&nbsp;</p>

Detay görüntüle