Thymus kotschyanus var. glabrescens bitkisinin uçucu yağının GC-MS analizi
Bildiriler > Tam Metin Bildiri · 2022
Yazarlar: Ceren EMİR
International Congress of Medical and Health Sciences Studies, Türkiye, Ankara, Uluslararası, Sözlü Sunum, Tam Metin Bildiri, 2022-2022, ss 71-76
Özet
<p>Tıbbi ve aromatik bitkiler, yerel halk arasındaki kullanımlarıyla bağlantılı olarak çok çeşitli biyolojik aktiviteleri nedeniyle birinci basamak sağlık hizmetlerinde önemli bir role sahiptir. Araştırmacılar da buradan yola çıkarak yıllardır bu bitkilerden elde edilen uçucu yağları bileşimleri ve etkileri açısından incelemektedirler. Aromatik bitkilerin yoğun olduğu Lamiaceae familyasında yer alan <em>Thymus</em> cinsinin de uçucu yağ bakımından zengin ve çeşitli olduğu, uçucu yağ bileşiminde bol miktarda antioksidan ve antimikrobiyal etkili timol ve karvakrol bileşenlerine sahip olduğu bilinmektedir. Thymus cinsi dünyada yaklaşık 350 türle temsil edilmektedir ve genel olarak Avrupa, Batı Asya ve Akdeniz bölgesinde yayılış göstermektedir. Ülkemizde ise 39 tür ve 59 takson bulunmaktadır. <em>Thymus</em> türleri, farmasötik müstahzarlarda antiseptik olarak ve ayrıca gıda ürünlerinde tat verici maddeler olarak kullanılır. Buna dayanarak, <em>Thymus kotschyanus</em> bitkisinin üç alttüründen biri olan <em>T. kotschyanus</em> var. <em>glabrescens,</em> GC-MS deneyi ile uçucu yağ içeriği açısından incelenmiştir. Bu çalışmada kütle spektrumu verilerine göre toplam yirmi altı bileşik tanımlanmış ve karvakrol (% 69.81), simol (% 5.77), 1,8-sineol (% 4.996), <em>trans</em>-karyofillen (% 3.83) ve terpinen (% 3.5) bunların arasında başlıca bileşikler olarak tespit edilmiştir. Literatürde incelenen ve farklı lokasyonlardan toplanan türlerde, içerik olarak benzerlikler ve farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak Malatya'da yetişen bu <em>Thymus</em> türü yüksek oranda karvakrol içermesi nedeniyle doğal bir uçucu yağ kaynağı alternatifi olarak değerlendirilebilir.</p><p>Anahtar Kelimeler: <em>Thymus kotschyanus</em> var. <em>glabrescens</em>; uçucu yağ; GC-MS; karvakrol; simol</p>