Zaman Anlambilimi ve Zaman Mantığı Açısından Türkçenin Görünümü
Kitapta bölümler > Araştırma Kitabı · 2021
Yazarlar: Soner AKŞEHİRLİ
Anlambilimde Güncel Çalışmalar, Araştırma Kitabı, Anı Yayıncılık, Diğer, Uluslararası, 2021, ss 8-40, Türkiye, Ankara
Özet
<p>Zaman mantığı ya da zaman anlambilimi, bir tümcedeki zamansal bilginin nasıl bir mantıksal bağıntı içinde sunulduğunu göstermeye çalışan doğruluk koşulu temelli modeller üretmektedir. Buna karşın birer dilbilgisel ulam olan zaman ve görünüşün dillerde hangi gerçekleştiricilerle anlatıldığı sorusu, mantıksal ve anlambilimsel düzlemden daha farklı biçimde yanıtlanmaktadır. Türkçe üzerinde ve biçimbilim düzleminde zaman, görünüş, kip gerçekleştiricilerinin belirlenmesine yönelik çalışmalar, tek ya da çok işlevli yaklaşımla farklı savlar ileri sürmektedir. Amacı ve kullandığı kavramlar farklı olan anlambilimde ise birer birer gerçekleştiriciler yerine doğruluk koşullu tümce anlamı merkeze alınarak yüklemin çekimsel yapısı dışında birleşimsel anlamın kurucusu olan tüm birimler zamansal yorumun bir bileşeni olarak görülür. Bu yazıda zaman anlambilimi ve zaman mantığı ana çizgileriyle kısaca tanıtılmakta ve bu yaklaşımların Türkçedeki zamansallık bilgisi üzerinde nasıl bir yorumlayıcı rolünün olabileceğine ilişkin kimi öneriler sunulmaktadır. <br></p>