Anca Giurcescu ve Etnokoreoloji

Mehmet Öcal ÖZBİLGİN

Anca Giurcescu ve Etnokoreoloji

Kitaplar > Mesleki Kitap · 2017

Mesleki Kitap, 2017, Ege Üniversitesi basımevi, Diğer, Türkiye, İzmir, Uluslararası

Özet

ANCA GIURCHESCU VE ETNOKOREOLOJİ<o:p></o:p>Giriş<o:p></o:p>Bu derlemeyi Anca Giurchescu, 2015 yılında başka bir yerlerde dans etmeye gittiğinde hem etnokoreoloji alanına hem de birey olarak bizlere katkılarından dolayı borcumuzu az da olsa ödeyebilmek amacıyla oluşturmaya karar verdik. Etnokoreoloji alanında kısıtlı Türkçe literatürünü zenginleştireceğini düşündüğümüz bu çeviri kitabın Anca'yı da mutlu edeceğini biliyoruz.<o:p></o:p>Rodica Maria Anca GIURCHESCU (1930–2015) Romanya'dan uluslararası üne sahip bir dans bilginidir.<o:p></o:p>Transilvanya da geçen eğitim hayatı sonrasında ritmik dans eğitimi almak üzere 1949 yılında başkent Bükreş’e taşınmıştır. 1953 yılında Etnografya ve Folklor Enstitüsü Koreoloji Bölümü'nde araştırmacı olarak çalışmaya başladı. Dönemin siyasi tutumu tarafından çalışmaları zaman zaman engellenmiş olsa da,1963 yılından ayrıldığı 1979 yılına kadar, bölümünde Baş araştırmacı olarak görev yapmıştır. Etnoğrafya ve Folklor Enstitüsünde çalıştığı süre boyunca 240 dan fazla alan araştırması ile, Romanya halk oyunları kuruluşlarına ve çalışmalarının gelişmesine katkıda bulunmuştur. Geniş kapsamlı araştırmalarında geleneksel dansın siyasi iktidara meşruluk kazandırmak için, semboller yoluyla nasıl manipüle edildiği konusunu, içeriden bir bakış açısıyla incelemiştir.<o:p></o:p>Anca Giurchescu 1979 yılında Romanya'dan Danimarka’ya iltica etmiştir. Siyasi mülteci statüsü ile kaldığı bu ülkede de dans çalışmalarını aktif olarak kesintisiz yürütmüştür. Komünist rejimin düşmesinden sonra, Roman azınlığın dans geleneğinde bir sağaltım ritüeli olan (1968 de başladığı) C?lus ritüel dansı araştırmasına devam etmek için, 1989 yılında vatanına dönmüştür.  <o:p></o:p>Anca Giurchescu , aramızdan ayrıldığı 4 Nisan 2015 yılına kadar başta ICTM Uluslararası Geleneksel Müzik Konseyi olmak üzere, Amerikan-Romen Akademisi ve Kuzey Ülkeleri Halk Dansları Araştırma Derneği de dahil olmak üzere bir çok bilimsel kuruluşun aktif bir üyesi olmuştur ve Etnokoreoloji Çalışma Grubu Başkanlığı gibi çok görevler üstlenmiştir. <o:p></o:p>Fransızca, Almanca, Romence, İngilizce, Danimarka dillerinde hazırladığı basılmış bir çok yayını vardır. Avrupa’nın yanı sıra Brezilya, Kanada, Tunus, Türkiye vb. gibi ülkelerde, Harvard, Cornell, Berkeley, Davis, Irvine, UCLA ve Stanford gibi Amerikan üniversitelerinde dersler vermiştir. Bilim alanına yaptığı üstün hizmetlerinden dolayı, 2009 yılında Londra Roehampton Üniversitesi’nden aldığı “fahri doktor” unvan’ın yanı sıra bir çok bilimsel burs ve ödül kazanmıştır.<o:p></o:p>Anca Giurchescu’nun etnokoreoloji alanına yaptığı bilimsel katkıların çeşitliliğini kavrayabilmek için, çalışmalarını başlıklar altında sınıflandırmak gerekmektedir.<o:p></o:p>- Dans – müzik - metin ve ifade ediş arasındaki ilişkinin yapısal analizi konusunda teorik ve metodolojik temellerin oluşturulması.<o:p></o:p>- Dans çalışmalarında, ritüel, laik ve sosyal bağlamlarda sözsüz bir iletişim aracı olarak dansın önemi ve işlevinin incelenmesi. <o:p></o:p>- Sağaltıcı Caluş ritüel ile, benzer diğer Avrupa erkek dansları arasında ilişkilerin derinlikli (yapı, fonksiyon, sembolik, transformasyon bakımından) araştırılması.<o:p></o:p>- Dans ve azınlıklar: kültürel / etnik kimlik belirteci olarak dansın kullanımı çalışmaları. (Romanya Çingeneleri ve Sırbistan Danimarka'da Ulah azınlıkları üzerinden)<o:p></o:p>- Siyasi söylemlerde (komünist Romanya örneklemi üzerinden) halk dansının kullanımı.<o:p></o:p>- Dansın dönüşüm Süreçleri; yerel ve küresel arasında, geleneksel ve kent kültürü arasındaki etkileşim.<o:p></o:p>- Romanya, Danimarka ve Sırbistan (Vlach azınlıkları) üzerine yapılan bir çok saha araştırması, teorik çalışmalar ve toplanan belgeler (film / video, dans gösterimler, söyleşiler, anketler, vb) sonucunda zengin bir koleksiyon oluşturulması <o:p></o:p>Bu kitaba katkıda bulunanlar arasında Anca’yı en çok ve en eski tanıyan Arzu Öztürkmen’in önsözü sadece ikisi arasındaki ilişkiyi değil hem Anca’nın yaşantısını, kişiliğini ve çalışmalarını hem de Türkiye ile olan bağını ortaya koymaktadır.<o:p></o:p>Çeviri metinlerini seçerken, onun en çok çalışma yaptığı konularla ilgili İngilizce makaleleri ve bildirilerinden çeşitlendirmeye dikkat ettik. Bu doğrultuda, 1991 yılında ICTM Yearbook for Traditional Music, 23. Cildinde yayınlanan “Dans araştırmalarında teori ve yöntemler: Dansın bütüncül çalışmasına Avrupalı bir yaklaşım” isimli makalesi Mehmet Öcal Özbilgin ve Murat Sönmez, 1992 yılında ICTM Etnokoreoloji Çalışma Grubu’nun Nafplion’daki 17. Sempozyumu’nda sunduğu ve 2001 yılında Yearbook for Traditional Music, 33. cildinde yayınlanan “Dans ve Onun Sosyo-Politik Görüşü” başlıklı yazısı Mehmet Öcal Özbilgin ve Gül Kaplan Ekemen, 1998 yılında gerçekleşen ICTM 20. Etnokoreoloji Sempozyumunda sunulup, Boğaziçi Üniversitesi Folklora Doğru dergisinin Özel sayısında yayınlanan  “Bir Dansçının Doğaçlamayla İlgili Söylemlerini Yorumlamak” isimli yazısı Berna Kurt,   2003 yılında ICTM, Yearbook for Traditional Music, 35. Cildinde yayınlanan “Geleneksel Romanya topluluklarında dans estetiği” başlıklı makalesi Belma Oğul Kurtişoğlu, İzmir’de 2010 yılında gerçekleştirilen ICTM Güneydoğu Avrupa’da Müzik ve Dans Çalışma grubunun 2. Sempozyumunda Speranta Radulescu ile birlikte sundukları “Pan-Balkan (ve Akdeniz) füzyonunun dansı ve müziği: Romen manea örneği” başlıklı bildiriyi C.Orhan Çetinkalp ve Selin Tozkoparan, , 1990 yılında ICTM'in 16. Etnokoreoloji Çalışma Grubu Sempozyumu'nda sunduğu ve 1992 yılında Studia Musicologica Academiae Scientiarum Hungaricae dergisinde yayınlanan “Tuna Ovası'nın ‘Cålus’u ile Transilvanya'nın (Romanya) ‘Cåluşerul’unun Karşılaştırmalı bir Analizi” başlıklı yazısı Sungu Okan, Mayıs, 2005’te 4 yerli, 7 yabancı araştırmacının İzmir ve civarında yaptığı alan araştırmasının bir bölümü olarak hazırlanmış ve görsel-işitsel kayıtlar eşliğinde 10-16 Temmuz 2006 tarihlerinde Romanya, Cluj’da ICTM Study Group on Ethnochoreology’nin 24. Sempozyumu’ndaki “Hıdırellez” başlıklı sunumu Fahriye Dinçer tarafından çevrilmiştir. <o:p></o:p>Kitabın en sonuna ise, kendisinin kaleme aldığı özgeçmişi ve elimizden geldiğince derleyerek biyografisini okuyucularla paylaşmayı uygun gördük. <o:p></o:p>Çeviri metinlerin orijinal baskılarında yer alan fotoğraf ve resimlere, eser sahibine ulaşamama kaygısıyla kitabın içerisinde yer verilmemiştir. <o:p></o:p>Bu kitabın basılması ile ilgili, Ege Üniversitesi Kütüphane ve Dökümantasyon Daire başkanı Cemal Orhan Çetinkalp liderliğindeki tüm personeline katkılarından dolayı teşekkür ederiz.<o:p></o:p> Mehmet Öcal Özbilgin-Belma Oğul Kurtişoğlu<o:p></o:p>

Detay görüntüle