Bakü Tarih Müzesi'nde Bulunan Tasvirli İki Mezar Taşı
Makaleler > Tam Makale · 2012
Yazarlar: Yüksel SAYAN
Höyük, Uluslararası, 2012, ss 93-100
Özet
Azerbaycan'da, Bakü Tarih Müzesi'nin zengin eser koleksiyonu aras~nda bulunan iki mezar ta~~, üzerindeki figürlü tasvirleriyle dikkati çekmektedir.Daha önce varl~~~ndan haberdar olu~umuz, ancak 2006-2007 y~llar~nda Azerbaycan mezar ta~lar~~ konusunda yapt~~~m~z alan ara~t~rmalan esnas~ndal müzedeki tadilat sebebiyle göremedi~inliz bu eserleri, söz konusu tadilatm tamamlanmas~ndan sonra 2008 y~l~nda ~emkir'de gerçekle~en uluslararas~~ bir kongre vesilesiyle yerinde inceleme imkan~~ bulduk.Gerek form itibariyle, gerekse d~~~ yüzlerindeki tasvirleri bak~m~ndan Azerbaycan'~n zengin mezar kültürü ve mezar ta~lanna önemli birer örnek te~kil eden bu eserler, üzerlerinde durulmas~~ gereken bir nitelik ta~~maktachrlar.Böyle bir dü~ünceden hareketle, bu yaz~m~zda söz konusu mezar ta~lar~n~~ form ve tasvirleri bak~m~ndan tan~tarak, bunlara ili~kin görü~~ ve dü~üncelerimizi aktarmaya çal~~aca~~z.Ölen ki~ilerin kimlik bilgileri bulunmad~~~~ için kime ait olduklar~~ tespit eciilemeyen bu mezar ta~lar~, daha eski olan~ndan ba~lanmak suretiyle müzedeki te~hir numaralanna göre adland~nlaralc ele al~nacakt~r.I. 67 Numaral~~ Mezar Sandukas~~ 121x73x17,5 cm ölçülerindeki dikdörtgen prizmal formlu ta~~ sanduka, Bakü Tarih Müzesi'ne Mingeçevir'den getirilmi~tir.2Kaide yap~s~ndan özgün halinin ~ahidesiz oldu~u tahmin edilen sandukan~n, boyuna ve yüksekli~ine göre eninin ince tutuldu~u, kabaca yontulmu~~ kaidesinden alt k~sm~n~n topra~a gömülerek mezar~n üstüne oturtuldu~u anla~~lmaktad~r.Kitabesinden 684 (m.1285-86) tarihli3 oldu~u tespit edilen sandukamn yan yüzlerinde, süslemeli bordürlerle kartu~lar içerisine al~nm~~~ yaz~~ ve figürlü tasvirler mevcuttur.Üst yüzeyi k~r~lm~~~ ve tahrip olmu~~ durumdaki sandukan~n ba~~ ve ayak lusm~na gelen dar yüzlerinde de figürlü tasvirler bulunmaktad~r (Res.1-5; ~ek.1-5).