Spathiphyllum’un in vitro mikro çoğaltımı üzerine şeker konsantrasyonlarının etkileri
Makaleler > Tam Makale · 2018
Yazarlar: Mustafa Ercan ÖZZAMBAK, Emrah ZEYBEKOĞLU, İzzet GÜN, TUĞBA KILIÇ
Sakarya University Journal of Science, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, TR Dizin (Ulakbim), 2018, cilt 22, ss 1015-1023
DOI: 10.16984/saufenbilder.348480
Özet
Fotoototrofik mikro çoğaltım, doku kültüründe gereksinim duyulan karbonun karbondioksitten karşılanmasıdır. Bu yöntemin temeli besin ortamına organik karbon kaynağı olarak şekerin ilave edilmemesi veya konsantrasyonunun azaltılması koşuluna dayanmaktadır. Fotoototrofik mikro çoğaltım, doku kültürünün en önemli sakıncaları olan vitrifikasyon, dış koşullara adaptasyon güçlüğü, yoğun işgücü kullanımı, yüksek maliyet, kontaminasyon riski gibi sorunları azaltabilmekte ya da ortadan kaldırabilmektedir. Bu çalışma ile Spathiphyllum wallisii’nin farklı şeker konsantrasyonları içeren besin ortamlarındaki sürgün çoğaltma-köklendirme kabiliyetinin in vitro fotoototrofik çoğaltıma uygunluk durumu belirlenmeye çalışılmıştır. Sürgün çoğaltma denemesinde 8-10 mm uzunluğunda iki yapraklı in vitro sürgünler MS + 0.5 mg/l BAP + 0.1 mg/l NAA ortamında; köklendirme denemesinde ise 25 mm boyundaki in vitro sürgünler MS + 0.1 mg/l NAA ortamında kültüre alınmış olup; her iki ortam da 0, 10, 20, 30 g/l konsantrasyonlarında şeker içermektedir. Sürgün çoğaltma aşamasında, çoğalma oranı, kardeş sürgün adedi ve uzunluğu, sürgün yaş ağırlığı, yaprak renk değerleri ve gelişme puanı bakımından şekerli (10, 20, 30 g/l) ve şekersiz (0 g/l) ortamlar arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmuştur. 10, 20, 30 g/l şeker konsantrasyonlarında çoğalma sırasıyla 4.4, 4.6, 5.4 sürgün/eksp., 0 g/l şeker konsantrasyonunda 0.7 sürgün/eksp. olarak gerçekleşmiştir. Köklendirme aşamasında da ortamda şeker bulunması incelenen özellikler üzerine pozitif yönde etki göstermiştir. 20, 30 g/l şeker konsantrasyonlarında köklenme oranı %100 olup; kök sayısı sırasıyla 16.1-8.8 adet/eksp., yaş kök ağırlığı ise 518.9-440.6 mg olarak belirlenmiştir. Bu çalışma koşullarında fotoototofik mikro çoğaltmanın tam olarak gerçekleşmediği; Spathipyllum’un in vitro sürgün çoğaltma ve köklendirilmesi için besin ortamında 20 ya da 30 g/l konsantrasyonlarında şeker bulunması gerektiği sonucuna varılmıştır.