Türkiye’de okul sağlığı hemşireliğinde model kullanılarak yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi: Sistematik derleme
Makaleler > Derleme · 2022
Yazarlar: Şafak DAĞHAN, Aynur UYSAL TORAMAN, Gözde Özsezer
Sağlık Akademisyenleri Dergisi,, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, Index Copernicus, 2022, cilt 9, ss 177-185
Özet
<p>ÖZ</p><p>Amaç: Bu sistematik derlemenin amacı, Türkiye’de okul sağlığı hemşireliği alanında model/kuram/teori kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerinin sistematik olarak incelenmesidir. </p><p>Gereç ve Yöntem: Çalışmada Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan tezler, 15 Ocak-5 Şubat 2020 tarihleri arasında Türkçe “ergen”, “adolesan”, “adölesan”, “okul sağlığı”, “ilköğretim”, “ortaokul”, “model”, “teori”, “kuram” anahtar kelimeleri farklı kombinasyonlarda kullanılarak tarandı. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 20 araştırma; araştırmanın yapıldığı yıl, araştırma türü, araştırma tipi, araştırmada kullanılan model/kuram/teori ve araştırmanın örneklemi kapsamında PRISMA kuralları kapsamında sistematik olarak incelendi. </p><p>Bulgular: Tezlerin %35’i yüksek lisans, %65’i doktora tezidir. Kullanılan modellere göre %20’sinin Sağlık Davranışı Etkileşim Modeli, %15’inin Teorilerüstü Model, %15’inin Sağlığı Geliştirme Modeli, %15’inin Sağlık İnanç Modeli kullandığı görüldü. Örneklem grupları incelendiğinde, %40’ının lise öğrencilerinde yapıldığı, yıl bazında incelendiğinde %25’inin 2019 yılında, %15’inin 2020 yılında yapıldığı, araştırma tiplerine göre lisansüstü tezlerin %30’unun tanımlayıcı, %30’unun yarı deneysel, %25’inin randomize kontrollü deney türlerinde gerçekleştirildiği görüldü. </p><p>Sonuç: Elde edilen sonuçlar, Türkiye’de okul sağlığı hemşireliği alanında yapılan araştırmaların ve araştırmalarda model/kuram/teori kullanımının diğer hemşirelik alanlarına göre azlığına dikkat çekmektedir. Bu bağlamda hemşirelik eğitiminde ve okul sağlığı hemşireliği alanında model/kuram/teori kullanımının desteklenmesi, model/kuram/teorilerin kullanımına yönelik çalışmalara yer verilmesi ve kılavuzların hazırlanması önerilebilir.</p>