Çok Büyük Kütleli Yıldızların Galaktik ve Küresel Kümelerdeki Kimyasal Yapıya Etkisi
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Dolunay Koçak
Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, Uluslararası, 2025, cilt 6, ss 189-193
Özet
Çok büyük kütleli yıldızlar (ÇBKY); orta kütleli kara deliklerin oluşumu, ağır elementlerin oluşumu, küresel kümelerde görülen çoklu popülasyonların açıklanması, galaksilerin kimyasal yapısının değişmesi, büyük kütleli yıldız evriminin kuramsal olarak anlaşılması, erken evrende büyük yapıların ve galaksilerin oluşumunun açıklanmasında önemli rol oynar. Bu çalışmada, MESA (Modules for Experiments in Stellar Astrophysics) yıldız evrim kodu kullanılarak, farklı başlangıç koşulları altında ÇBKY’lerin oluşum ve evrimi üzerine modeller oluşturulmuştur. Elde edilen modellerde kütle toplanma miktarı 0.03 M$_\odot$/yıl, başlangıç metal bolluğu ise 0.1 Z$_\odot$ olarak kullanılmıştır. Oluşturulan modellerde, küresel kümelerde gözlemlenen çoklu popülasyonların kaynağı olduğu düşünülen çok büyük kütleli yıldızların merkezlerinde Hidrojen yaktığı süreçte, farklı başlangıç koşulları altında hangi elementlerin oluşabileceği incelenmiştir. Çalışmada hidrojen (H), helyum (He), karbon (C), azot (N), oksijen (O), neon (Ne), sodyum (Na), magnezyum (Mg) ve alüminyum (Al) elementlerinin zamanla nasıl evrimleştiği kuramsal olarak ele alınmıştır.