Fosforlu ve Organik Gübrenin Birlikte Uygulanmasının Mısır Bitkisinde Verim ve Fosfor Kullanım Etkinliğine Etkisi
Articles > Article · 2026
Authors: Mustafa Özgür TATAR, Mehmet Ali Bozkurt
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, International, 2026, vol 31, pp 32-43
Summary
Van yöresi kireçli topraklarında olduğu gibi Türkiye tarım topraklarının büyük bölümünde fosforlu gübre yarayışlılığının düşük olması bitkisel üretim açısından önemli bir problemdir. Bu araştırmanın amacı, kimyasal fosforlu gübre ve organik gübrenin (ahır gübresi) ayrı ayrı ve kombinasyon halinde uygulanmasının Van yöresi kireçli topraklarında mısır bitkisinin verim, fosfor kullanım özellikleri ve toprakta fosfor yarayışlılığına etkilerini karşılaştırmaktır. Tarla denemesi olarak yürütülen araştırmada kimyasal fosforlu gübre 30 gün süreyle ahır gübresi ile inkübasyona tabi tutulduktan sonra deneme toprağına uygulanmıştır. Araştırma tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Fosforlu gübre, 0 ve 10 kg P2O5 da-1 şeklinde iki dozda ve ahır gübresi 0, 500, 1000 ve 2000 kg da-1 düzeylerinde 4 dozda uygulanmıştır. Deneme planına uygun olarak, 2 × 4 = 8 konu kombinasyonu denenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, fosforlu gübre ve ahır gübresi uygulamaları mısır bitkisinin verim, bitki gelişimi, bitki fosfor konsantrasyonu, fosfor alımı ve toprakta yarayışlı fosfor konsantrasyonunda kontrole göre önemli artışlar oluşturmuştur. Fosfor kullanım etkinliği fosforlu gübre ile azalırken, ahır gübresi uygulamaları ile artmıştır. Fosforlu gübre ve ahır gübresinin birlikte uygulandığı parsellerde (10 kg P2O5 da-1 + 500 kg ahır gübresi da-1) kuru ot verimi kontrole göre %43 ve sadece fosforlu gübre verilmesi durumuna göre %29 artmıştır. Fosforlu gübre ve ahır gübresinin ayrı ayrı veya birlikte uygulanması karşılaştırıldığında, silaj verimi, kuru ot verimi, bitki boyu, koçan sayısı, sap çapı, bitki fosfor alımı ve toprakta yarayışlı fosfor konsantrasyonu kriterleri için birlikte uygulamanın daha büyük bir artış oluşturduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, kimyasal fosforlu gübre ve ahır gübresinin birlikte toprağa verilmesinin Van Ekolojik koşullarında, mısır bitkisinde verim, fosfor kullanım etkinliği ve toprakta fosfor yarayışlılığını artırmak için faydalı bir yöntem olduğunu göstermektedir.