Vasiliy Vladimiroviç Bartold’un İstanbul Günlüğü (1926)
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Serkan ACAR
Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Hakemli Üniversite Dergisi, Uluslararası, TR Dizin (Ulakbim), 2026, cilt 13, ss 143-181
Özet
Rus tarihçi ve müsteşrik Vasiliy Vladimiroviç Bartold 1925 yılında Türkiye Cumhuriyeti Maarif Nezâreti tarafından ilmî temaslarda bulunmak ve ders vermek üzere Türkiye’ye davet edildi. Sovyetler Birliği yönetimi ve Bilimler Akademisi Bartold’un akademik çalışmalarını sekiz ay süreyle İstanbul’da yürütmesine müsaade etti. 1925 yılının son günlerinde eşiyle birlikte İstanbul’a gelen Bartold başta Fuad Köprülü olmak üzere Türkiye’deki meslektaşlarıyla fikir alışverişinde bulundu. Bolşevik Devrimi sonrasında Türkiye’ye göç eden Başkurt tarihçi Zeki Velidi ile sıklıkla görüştü. Ayrıca bu dönemde İstanbul’da yaşayan pek çok Batılı âlimle temaslarda bulundu. Muhtelif kütüphanelerdeki Türkçe, Arapça ve Farsça yazma eserler üzerine yoğunlaştı. Bir taraftan da 26 Şubat 1926 tarihinde Bakü’de düzenlenecek olan Türkoloji Kurultayı’na katılmak için hazırlıklar yaptı. Bakü’de hastalanınca Leningrad’a döndüyse de aynı yılın Nisan ayında yeniden İstanbul’a geldi. Bakü Türkoloji Kurultayı’na katılmadan önce İstanbul’da geçirdiği kırk beş gün boyunca günlük tuttu. Rus arşivlerinde muhafaza edilen bu günlük daha önce bazı tarihçiler tarafından kullanılmışsa da 2024 yılında Rusya’da ilk kez bir bütün halinde neşredildi. Türk tarihçiliğine katkı sağlayacak bu metni yazdığımız giriş ve düştüğümüz notlarla birlikte Türk okuyucunun dikkatine sunuyoruz.