Fitoremediasyon
Kitapta bölümler > Mesleki Kitap · 2021
Yazarlar: Hasan DEMİRKAN, Büşra Kaya
Yabancı Ot Biliminde Güncel Konular, Mesleki Kitap, İksad Yayıncılık, Tanınmış Ulusal, Ulusal, 2021, ss 347-385, Türkiye, Ankara
Özet
<p>Dünyada ve ülkemizde son yıllarda ciddi bir problem olarak görülen toprak kirliliği, katı, sıvı ve radyoaktif atıkların, toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini bozmasıdır. Bu bozulmaya neden olan önemli etkenlerin başında ağır metaller gelmektedir. Bu metaller, ekolojik dengenin bozulmasında, canlıların gelişimlerinde önemli rol oynayan ve çevre kirliliğine neden olan temel etkenlerin başında gelmektedir. Bitkiler için gerekli besin elementleri olsun ya da olmasın ağır metallerin, doğada bulunma oranının belirlenen düzeyin üstüne çıkması durumunda önemli derecede sorunlar oluşturduğu bilinmektedir (Benavides vd., 2005). Aynı zamanda ağır metallerin toprakta bulunma yüzdesinin üzerine çıkması durumda toprak kalitesinde bozulma ve ürünlerin verim ve kalitelerinde azalma (Long vd. 2002) sonucunda insan ve diğer canlılar için ciddi problemler doğurmaktadır (Blaylock ve Huang, 2000). Ağır metaller küresel kirlilik faktörü olarak tüm canlılar üzerinde büyük tehlike oluşturmaktadır. İnsanlar tarafından maruz kalınan doz oranı, kişinin bağışıklık ve genel sağlık durumu gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak insanlarda başta kanser olmak üzere birçok hastalıkların başlama ve ilerlemesine etken olmaktadır (Kabata-Pendias ve Dudka 1991). Ağır metallerle kirlenmiş alanların iyileştirilmesinde (remediasyon) kullanılan pahalı ve daha fazla uğraşlı geleneksel mühendislik yöntemleri olan remediasyon teknikleri (Salt ve Rauser. 1995; Glass 1999) yerine, son yıllarda maliyeti daha düşük, teknik çevre dostu olan yeşil ıslah (fitoremediasyon) teknolojisi kullanılmaktadır (Arshad vd. 2008). Fitoremediasyon tekniğinde genellikle hiperakümülatör bitkiler kullanılmaktadır. Bu bitkiler; yaprak dal ve gövdelerinde toprakta bulunan metal oranından 50 ila 500 kat daha fazla metal biriktirmektedirler (Clemens 2006). Bu bölümde hiperakümülatör bitkiler kullanılarak topraktaki ağır metallerin fitoremediasyon yöntemi ile giderilmesi, bu yöntemin kullanım alanlarının yanında yöntemin avantaj ve dezavantajları ele alınmıştır. <br></p>