Ergenlik Döneminde Görülen İçselleştirilmiş Davranış Sorunlarına Dair Bir İnceleme
Makaleler > Derleme · 2025
Yazarlar: Eda Keser Açıkbaş, Türkan YILMAZ IRMAK
Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi, Hakemli Üniversite Dergisi, Ulusal, Index Copernicus, 2025, cilt 2, ss 1-27
DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.14632186
Özet
<p>Ergenlik dönemi farklı gelişim alanlarında önemli değişimlerin ve gelişimsel kazanımların yaşandığı bir gelişim dönemidir. Ergenlik dönemindeki bazı bireyler kendilerini ve çevrelerini olumsuz olarak etkileyen uyum ve davranış sorunları yaşamaktadır. Bu sorunlara ilişkin çeşitli sınıflandırılmaların yapıldığı görülmektedir. Bu sınıflandırmalardan biri Achenbach ve Edelbrock tarafından yapılan ikili sınıflandırma olan; içselleştirilmiş ve dışsallaştırılmış davranış sorunları olarak adlandırılan sınıflandırmadır. Bu sınıflandırmaya göre içselleştirilmiş davranış sorunları bastırılmış duygular, sıkılganlık, kaygılı oluş ve kişilik bozuklukları gibi yüksek denetimli sorunları ifade ederken dışsallaştırılmış davranış sorunları saldırganlık, aşırı hareketlilik ve davranış bozuklukları gibi düşük denetimli davranış sorunlarını ifade etmektedir. Bu çalışma kapsamında ergenlik döneminde görülen içselleştirilmiş davranış sorunları incelenmiş, bu sorunlara ilişkin risk faktörleri biyolojik, bireysel ve bağlamsal faktörler olarak değerlendirilmiştir. Alanyazında yapılan çalışmalara bakıldığında ergenlik dönemindeki içselleştirilmiş davranış sorunları yaygınlık oranlarının araştırılan içselleştirilmiş davranış sorununun türüne (ör. depresyon, anksiyete) ve araştırma yapılan örneklemlere göre değiştiği görülmektedir. Bu inceleme çalışmasında değinilmiş olan biyolojik, bireysel ve bağlamsal faktörlere ilişkin bulguların da ağırlıklı olarak tek bir içselleştirilmiş davranış sorunu üzerinden incelendiği dikkat çekmiştir. Bu doğrultuda ulusal ve uluslararası alanyazında özellikle ergenlik döneminde içselleştirilmiş davranış sorunlarını incelemek üzere daha kapsamlı şekilde daha fazla çalışma yürütülmesine ihtiyaç olduğu görülmüştür.</p>