Su Ürünleri Yetiştiriciliğinde Yapay Zeka’nın kullanımının Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Analizi
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Ogulcan Kemal Sagun, Hülya EMİNÇE SAYGI, Burcu TAYLAN
MEMBA Su Bilimleri Dergisi, Uluslararası, 2025, cilt 11, ss 514-530
Özet
Su ürünleri yetiştiriciliğinde yapay zekâ (YZ) uygulamalarının bilimsel literatürdeki gelişimi bibliyometrik analiz yöntemiyle incelendiği bu çalışmada; 2000-2024 yılları arasında Web of Science veri tabanından elde edilen 209 makale analiz edilmiştir. YZ'nin su ürünleri yetiştiriciliğinde popülasyon takibi, hastalık teşhisi, su kalitesi ölçümü ve verimlilik tahmini gibi alanlarda kullanıldığı; bu teknolojilerin üretim süreçlerini optimize ederek çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliği desteklediği ortaya konmuştur. Analiz sonuçlarına göre, yayın sayılarının özellikle 2020 sonrası dönemde önemli bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Çin, bu alanda önde gelen ülkelerden biri olup China Agricultural University en yüksek yayın sayısına sahip kurumdur. Uluslararası işbirlikleri artmakta, ancak küresel çapta daha fazla disiplinler arası ve işbirliği gerekmektedir. Literatürde “system,” “fish,” “model,” “aquaculture,” “prediction” ve “neural network” gibi kavramlar ön plandadır ve yapay zekâ uygulamalarının hem biyolojik hem de sistemsel düzeyde çok yönlü kullanıldığını göstermektedir. Çalışma; su ürünleri yetiştiriciliğinde yapay zekâ uygulamalarının sadece teknik verimlilik sağlamakla kalmayıp aynı zamanda çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliğe de katkıda bulunduğunu, gelecekte veri paylaşımı ve disiplinler arası işbirliklerinin artmasıyla daha akıllı ve dirençli üretim modellerinin geliştirileceğini vurgulamaktadır.