Competence, Competency and Use of Technology in Midwives
Makaleler > Derleme · 2021
Yazarlar: Melek Balçık Çolak, Hafize ÖZTÜRK CAN
Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, Scopus, 2021, cilt 6, ss 340-349
DOI: 10.5336/healthsci.2020-75575
Özet
<p>ÖZET Yeterlilik, “gözlemlenebilen becerilere bağlı ortaya çıkan performans</p><p>düzeyi”, yetkinlik ise “olağanüstü performansın ortaya çıkmasına</p><p>olanak sağlayan davranış ve işlevsel beceri” olarak</p><p>tanımlanmaktadır. Yetkinlik kavramı; yönetim, insan kaynakları yönetimi,</p><p>eğitim, politik, psikolojik alanda kullanılmaktadır ve ortak dil</p><p>oluşmasını, mükemmel performansı değerlendirmeyi sağlar, fakat</p><p>görev tanımı değildir. Yetkinlik bileşenleri, bilgi, tutum ve beceri geliştirilmesine</p><p>katkı sağlar. Yetkinlik modeli kavramı ise uygulamada</p><p>üstün başarı sağlayan özelliklerin sıralandığı yetkinlikler listesi olup,</p><p>konulara göre düzenlenmiş mükemmel performansı tarifleyen davranış</p><p>gruplarıdır. Ebelikte yetkinlik tanımı; Dünya Sağlık Örgütüne göre</p><p>performansın birçok belirleyicilerindendir ve ebelik uygulamalarının</p><p>bilgi, tutum ve psikomotor unsurlarını yansıtan bir çerçevedir. Uluslararası</p><p>Ebeler Konfederasyonu [International Confederation of Midwives</p><p>(ICM)]na göre bilgi, beceri ve tutumların güvenli ve etkili</p><p>şekildeki uygulanmasıdır. Mezuniyet Öncesi Ebelik Ulusal Çekirdek</p><p>Eğitim Programı’na göre meslekle ilgili olması gereken beceri ve uygulamalardır.</p><p>Ebelik uygulamalarının düzeyini gösterir ve mezun olan</p><p>birey, gerekli yetkinlere sahip olur. Ebelik eğitimi program yeterlilikleri;</p><p>toplum sağlığı, gebelik, doğum, postpartum, yenidoğan, araştırma,</p><p>kadın ve danışmanlık olmak üzere 11 temel alanda incelenmiştir. Yedisi</p><p>ICM’nin belirlediği yetkinlik alanı iken, 4’ü yeterlilik olarak belirlenmiştir.</p><p>Ebelerin yeterli ve yetkin olması, bakım verdiği bireyler ve</p><p>mesleğin gelişim için fayda sağlayacaktır. Uygulamada teknoloji kullanımı,</p><p>yeterlilik ve yetkinlik için önemli bir ölçüt olarak kabul edilmektedir.</p><p>Ebelik uygulamalarında teknoloji kullanımının birçok</p><p>nedeni bulunmakla birlikte, teknoloji kullanımı da karmaşıktır. Ebeler,</p><p>mesleki yetkinliğine etki edecek teknolojik araç ve makinelerin</p><p>kurulumu, kullanımı, arızaları tespit, çıktıların yorumlanmasına dayalı</p><p>klinik karar verme becerisine sahip olmalıdır. Doğum eyleminin</p><p>bulguları doğrultusunda infüzyon hızına karar verebilmeli,</p><p>ilaçların fizyolojik sürece etkisi konusunda bilgi sahibi olmalı, güven</p><p>ilişkisiyle kadınla iletişim kurmalıdır. Ayrıca doğum eylemindeki durumları</p><p>kayıt etme konusunda yasal yükümlülükleri vardır. Bu çalışmanın</p><p>amacı; ebelikte yetkinlik, yeterlilik ve teknoloji kullanımıyla</p><p>ilgili farkındalık oluşturulmak ve ebelik mesleğinin ilerlemesine önemli</p><p>katkılar sağlamaktır.</p>