Kumlu Tın Bünyeli Bir Toprağın C ve N-Dinamiği Üzerine Ham ve Arıtılmış Zeytin Karasuyunun Etkileri
Makaleler > Tam Makale · 2018
Yazarlar: Onur BAYIZ, Nur OKUR
Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Uluslararası, 2018, cilt 15, ss 25-32
DOI: 10.25308/aduziraat.336073
Özet
Zeytin karasuyu, yüksek kirlilik yükü ve içerdiği polifenollerden dolayı fitotoksik etkilere sahip fakat bununla beraber organik bileşikler ve bitki besin elementleri yönünden de zengin bir atık su özelliğindedir. Bu nedenle belli düzeyde bir arıtımdan geçtikten sonra toprak ıslah maddesi olarak kullanılabilme potansiyeli bulunmaktadır. Bu çalışmada; zeytinyağı üretimi sırasında ortaya çıkan ham karasu ve iki farklı yöntem (ekonomik ön arıtma ve ileri arıtma tekniği) ile arıtılmış karasu kumlu tın bünyeli bir toprağa 50, 100 ve 150 m3 ha-1 dozlarında uygulanmış ve toprağın C ve N-dinamiği ile bazı kimyasal özelliklerinde meydana getirdiği değişimler incelenmiştir. Deneme laboratuvar koşullarında 90 günlük bir inkübasyon denemesi olarak yürütülmüştür. Gerek arıtılmış ve gerekse arıtılmamış zeytin karasu uygulamaları toprağın toplam organik-C (TOC), toplam N (TON), çözünebilir-C (ÇÖZ-C), mikrobiyal biyokütle-C ve-N (MB-C ve MB-N), alınabilir P ve K miktarlarını artırmış fakat N-immobilizasyonundan dolayı inorganik-N (İNOR-N) havuzunu küçültmüştür. En yüksek MB-C/TOC, ÇÖZ-C/TOC ve MB-N/TON oranları karasu uygulamalarının ilk dozlarında, en yüksek İNOR-N/TON oranları ise, kontrol ve en yüksek ham karasu uygulamalarında saptanmıştır. Bu sonuçlar karasuyun 50 ve 100 m3 ha-1 uygulamalarında topraktaki mikrobiyal biyokütlenin arttığını fakat 150 m3 ha-1 karasu uygulamasında topraktaki C ve N-dinamiğinin olumsuz etkilendiğini ortaya çıkarmıştır. Fenol ve organik C yükünün azaltıldığı arıtılmış karasuların100 m3 ha-1’ı geçmeyecek dozlardaki uygulamalarının bu atığın değerlendirilmesinde iyi bir geri dönüşüm stratejisi olabileceği düşünülmektedir.