Fotoğrafik Kompozisyon ve Gestalt İlkelerinin İlişkisi Üzerine Bir Çözümleme
Makaleler > Tam Makale · 2022
Yazarlar: Alahattin KANLIOĞLU, Aslı ÖZTÜRK
Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, Uluslararası, 2022, cilt 22, ss 143-166
Özet
Öz Tüm görsel sanatlarda geçerli evrensel kompozisyon ilke ve kuralları bulunmaktadır. Seçme, yerleştirme, düzenleme ve var olan gerçeklik içerisinden ayıklayama yoluyla çıkarta çıkarta kompozisyonunun oluşturulduğu fotoğraf sanatında; tasarım yüzeyindeki biçimsel durumu ile ilgili özellikler kompozisyon ilkeleri açısından önemli bir inceleme alanı oluşturmaktadır. Biçimsel durum değerlendirmelerinde; görsel algının formlar ve biçimler üzerinden yönlendirilmesi konusunda tıpkı kompozisyon konusu gibi şekil zemin ilişkisi, benzerlik, yakınlık, tamamlama, süreklilik ve basitlik gibi Gestalt ilkeleri önem kazanmaktadır. Bütünü oluşturan parçalardan çok parçaların bir araya gelişleri ve aralarındaki ilişkinin önemine odaklanan ve daha çok grafik tasarım alanındaki üretimlerde kullanıldığı bilinmekte olan Gestalt ilkelerinin fotoğraf gibi üretim yöntemi farklı bir sanat için kullanılıp kullanılamayacağı bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada amaçlı örneklem yöntemi ile çoğu dünya çapında prestijli fotoğraf yarışmalarından ödül kazanmış fotoğraflardan oluşan bir örneklem gurubu incelenmektedir. Örnekleme dahil olan fotoğraflar üzerinden Gestalt algı prensiplerinin açıklanmasının ardından Gestalt ilkelerinin tümünü barındıran ödüllü iki fotoğraf genel kompozisyon değerlendirmesi sonrasında Gestalt ilkeleri açısından çözümlenmiştir.