Kaybın Kaybı: Transhümanizm Çerçevesinde Yalnızlar İçin Çok Özel Bir Hizmet

Makaleler > Tam Makale · 2026

Yazarlar: Fatıma ERTÜRK

Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Hakemli Üniversite Dergisi, Uluslararası, MLA International Bibliography, 2026, ss 15-24

DOI: 10.55590/literatureandhumanities.1640673

Özet

<p class="ql-align-justify"><span style="background-color: rgb(255, 252, 247); color: rgb(49, 32, 26);">Transhümanizm;&nbsp;bilim&nbsp;ve&nbsp;teknolojideki&nbsp;ilerlemeler&nbsp;vasıtasıyla&nbsp;insanın&nbsp;fiziksel,&nbsp;bilişsel&nbsp;ve&nbsp;duygusal&nbsp;kapasitesini&nbsp;yükseltmeyi&nbsp;amaçlayan&nbsp;bir&nbsp;yaklaşımdır.&nbsp;Murat&nbsp;Gülsoy’un&nbsp;Yalnızlar&nbsp;İçin&nbsp;Çok&nbsp;Özel&nbsp;Bir&nbsp;Hizmet&nbsp;(2016)&nbsp;adlı&nbsp;romanı&nbsp;bu&nbsp;transhümanist&nbsp;vaatlerin&nbsp;birey&nbsp;üzerindeki&nbsp;etkilerini&nbsp;“zihin&nbsp;aktarımı”&nbsp;üzerinden&nbsp;kurgusal&nbsp;bir&nbsp;zeminde&nbsp;tartışmaya&nbsp;açar.&nbsp;Bu&nbsp;çalışmada&nbsp;romandaki&nbsp;dönüşümler,&nbsp;transhümanist&nbsp;müdahalenin&nbsp;birer&nbsp;etkisi&nbsp;olan&nbsp;cinselliğin&nbsp;dijitalleşmesi,&nbsp;biyoetik&nbsp;sınırların&nbsp;ihlali&nbsp;ve&nbsp;öznelliğin&nbsp;çözülmesi&nbsp;çerçevesinde&nbsp;incelenmektedir.&nbsp;Nitel&nbsp;araştırma&nbsp;tekniklerinden&nbsp;içerik&nbsp;analizi&nbsp;yönteminin&nbsp;benimsendiği&nbsp;çalışmada&nbsp;öncelikle&nbsp;transhümanizmin&nbsp;tarihsel&nbsp;gelişimi&nbsp;üzerinde&nbsp;durularak&nbsp;romanda&nbsp;Janus&nbsp;şirketi&nbsp;tarafından&nbsp;sunulan&nbsp;hizmetin&nbsp;ölümü&nbsp;ve&nbsp;yalnızlığı&nbsp;dijital&nbsp;bir&nbsp;süreklilikle&nbsp;aşma&nbsp;çabası&nbsp;incelenmiştir.&nbsp;Çalışmanın&nbsp;ilerleyen&nbsp;aşamalarında&nbsp;cinselliğin&nbsp;bedensel&nbsp;temas&nbsp;zorunluluğundan&nbsp;koparılarak&nbsp;mekanize&nbsp;edilmesi,&nbsp;Luciana&nbsp;Parisi’nin&nbsp;“soyut&nbsp;seks”&nbsp;kavramı&nbsp;odağında&nbsp;çözümlenerek&nbsp;hazzın&nbsp;nasıl&nbsp;mekanikleştirildiği&nbsp;irdelenmiştir.&nbsp;Ardından&nbsp;teknolojik&nbsp;müdahalenin&nbsp;yarattığı&nbsp;biyoetik&nbsp;krizler;&nbsp;bireysel&nbsp;özerklik&nbsp;kaybı&nbsp;ve&nbsp;devletin&nbsp;denetim&nbsp;mekanizmaları&nbsp;bağlamında&nbsp;tartışılmıştır.&nbsp;Çalışmanın&nbsp;son&nbsp;bölümünde&nbsp;ise&nbsp;Mirat’ın&nbsp;deneyimlediği&nbsp;kimlik&nbsp;parçalanması,&nbsp;Slavoj&nbsp;Žižek’in&nbsp;“kaybın&nbsp;kaybı”&nbsp;kavramı&nbsp;üzerinden&nbsp;çözümlenmiştir.&nbsp;Bu&nbsp;çerçevede&nbsp;yalnızlık&nbsp;(kayıp),&nbsp;öznenin&nbsp;kurucu&nbsp;bir&nbsp;unsuru&nbsp;olarak&nbsp;ele&nbsp;alınmış;&nbsp;söz&nbsp;konusu&nbsp;kaybın&nbsp;transhümanist&nbsp;ideallerle&nbsp;telafi&nbsp;edilme&nbsp;çabası&nbsp;(kaybın&nbsp;kaybı)&nbsp;ise&nbsp;öznenin&nbsp;kendisine&nbsp;yabancılaşması&nbsp;olarak&nbsp;yorumlanmıştır.&nbsp;Bu&nbsp;bağlamda&nbsp;romanın&nbsp;sonunda&nbsp;Mirat’ın&nbsp;yalnızlığına&nbsp;geri&nbsp;dönüşünün&nbsp;transhümanist&nbsp;projenin&nbsp;bir&nbsp;başarısızlığı&nbsp;olmasının&nbsp;yanı&nbsp;sıra,&nbsp;karakterin&nbsp;kendi&nbsp;eksikliğini&nbsp;kabul&nbsp;ederek&nbsp;özgürleştiği&nbsp;bir&nbsp;süreç&nbsp;olduğu&nbsp;ortaya&nbsp;konmuştur.</span></p><p></p>

Detay görüntüle