Öğretmenlerin İş Doyumu ile Mesleki Kıdemi Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Erdal TOPRAKCI, EFRAİM KESKİN
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, TR Dizin (Ulakbim), 2025, cilt 16, ss 3147-3178
Özet
İş doyumu (iş tatmini, iş memnuniyeti), çalışan performansını ve işe devamlılığı belirleyen bir kavram olarak hep önemli bir araştırma konusu olmuştur. Öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen birçok etmenle (cinsiyet, medeni durum, yaş, öğrenim durumu vb.) birlikte önemli bir etmen de “kıdem” değişkenidir. Bu araştırmada öğretmenlerin iş doyum algılarının mesleki kıdem değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için nicel araştırma sentezi bağlamında meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 2007-2023 yılları arasında Türkiye’deki okullar temelinde örneklemlenen ve dili Türkçe olan 324 yüksek lisans ve doktora tezi incelenmiş, dahil etme ve hariç tutma işlemi sonucunda 110 çalışma ile meta analiz çalışması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışmanın heterojenlik düzeyi yüksektir. Mesleki kıdemi fazla olan öğretmenlerin iş doyum düzeyleri daha yüksektir. İş doyumu ile mesleki kıdem ilişkisine dair düzenleyici analizler incelendiğinde, çalışmanın türü, okul türü ve örneklem bölgesine göre kıdemi fazla olan öğretmenlerin iş doyum düzeyleri daha yüksektir. Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin iş doyumunun artırılması için okul yöneticileri tarafından rehberlik, destekleyici ve uygun çalışma koşulları, mesleki gelişim fırsatları sağlanması önerilebilir. Bunun yanı sıra kıdemli öğretmenlerin kıdemsiz öğretmenlerle iş birliği yapması, sosyal ve duygusal destek vermesi iş doyumunun artmasına olumlu etki edebilir. Ayrıca iş doyumunu etkileyen öğretmenlerin ücretleri, özlük hakları, çalışma koşulları, sosyal gereksinimleri gibi etmenlerde de iyileştirmeler yapılabilir.