KENTLEŞMENİN VE MODERNLEŞMENİN BATMAN GERCÜŞ BÖLGESİNDEKİ GELENEKSEL DÜĞÜN PRATİKLERİNE ETKİSİ VE SONUÇLARI
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Fatih Salih COŞKUN
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research), Uluslararası, 2025
Özet
Gercüş bölgesi, Batman'ın hızlı kentleşme sürecine paralel olarak geleneksel ve modern yaşam tarzlarının iç içe geçtiği bir örnek teşkil etmektedir. 1930'larda petrolün keşfiyle başlayan ekonomik dönüşüm, bölgenin demografik ve kültürel yapısını derinden etkilemiştir. Bu süreçte, düğün pratikleri de evlerden sokaklara ve düğün salonlarına taşınarak mekânsal bir değişim yaşamıştır. Geleneksel olarak kadın ve erkeklerin ayrı mekânlarda kutladığı düğünler, modernleşmeyle birlikte karma eğlencelere dönüşmüştür. Müzik ve dans pratiklerinde ise yerel enstrümanlar (örneğin, davul-zurna) ile Batı tarzı müzikler (pop ve elektronik) bir arada kullanılmaya başlanmıştır. Bu makale 2009-2011 yılları arasında araştırmacı olarak yer aldığım “Batman/Gercüş Yöresinde Düğün (Evlilik) Ritüelleri” başlıklı BAP projesinin verileri güncellenerek ve kullanılarak yazılmıştır. Makale, Batman Gercüş yöresindeki geleneksel düğün pratiklerinin kentleşme ve modernleşme süreçlerinden nasıl etkilendiğini “kültürel kimlik” ve “gelenek” “kentleşme”, “modernleşme”, “toplumsal cinsiyet” bağlamında inceliyor. Etnografik saha araştırmasına dayanan çalışma, bölgedeki düğün ritüelleri, müzik ve dans geleneklerinin zaman içindeki değişimini analiz ediyor. Bulgular, geleneksel unsurlar korunmaya çalışılırken modern hayatın getirdiği yeni uygulamaların da benimsendiğini gösteriyor. Sonuç olarak, Batman Gercüş bölgesindeki düğün geleneklerinin kültürel kimliğin korunması ile modernleşme arasında bir denge kurma çabasını yansıttığını gösteriyor.