Müziksel Eksende Statü/Rol, Toplumsal Hareketlilik ve Sermaye Kullanımları: Hamdi Akatay Örneği
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Onurcan Kaya, İlhan ERSOY
Journal of Music and Folklore Studies, Uluslararası, 2026, ss 141-150
Özet
Toplumsal yapıda bireyler diğer bireylerle ya da kurumlarla ilişki ağları kurarlar ve belirli davranışlar ortaya koyarlar. Kendilerinden beklenen ya da kendilerine atfedilen davranış örüntülerini gerçekleştikleri oranda toplumsal uzam içerisinde bireyin konumu statü, ortaya koyduğu davranış kalıpları ise rol kavramıyla açıklanır. Kişinin birden çok statüsü olabilir ve söz konusu statüler toplum tarafından atfedilen ya da kişinin kazanılmış statüleridir. Yaşam boyunca sahip olunan statüler arasında öne çıkan statü ise anahtar statü olarak adlandırılır. Statülerin toplumda farklı anlamlara ya da değerlere sahip doğal olarak toplumsal tabakalaşmayı beraberinde getirir. Toplumsal mesafeyle farklı yerlerde konumlanan toplumsal statüler toplumsal uzam kavramıyla karşılanan evrende yer alır. Toplumsal uzam içerisinde statüler arası yükselme ya da düşüş gerçekleşebilir. Toplumsal hareketlilik olarak adlandırılan yükselmeler ya da düşüşler sermaye kavramıyla açıklanan birtakım ekonomik, sosyal ve kültürel kazanımların elde edilmesiyle ya da kaybedilmesiyle gerçekleşir. Bu çalışmada toplumsal statüler arasında gerçekleştirilen toplumsal hareketliliklerdeki sermaye kullanımlarının Hamdi Akatay’ın profesyonel müzisyenliği örneğinde ne şekilde gerçekleştiği probleminin cevaplanması amaçlanmıştır. Çalışma, Hamdi Akatay’ın müzik/müzik dışı üretimleri, gözlem – görüşme içeren alan çalışmalarından elde edilen etnografik veriler, röportajlar ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda ilgili kavramsal çerçeve literatür taramasıyla oluşturularak elde edilen veriler işlenmiştir. Hamdi Akatay’ın sosyal ve kültürel sermayesini birlikte kullanarak zaman içinde söz konusu sermayelerini artırdığı, sermaye kullanımları ve dönüşümleri sayesinde müzik dışı alanlarda dahi üretim gösterebildiği ve dikey hareketlilik örnekleri gösterdiği sonucuna varılmıştır.