THYMUS PUBESCENS VAR. PUBESCENS (LAMIACEAE) BİTKİSİNİN UÇUCU YAĞ PROFİLİNİN ARAŞTIRILMASI
Bildiriler > Tam Metin Bildiri · 2022
Yazarlar: Ceren EMİR, Ahmet EMİR, Hasan YILDIRIM
1st International Conference on Scientific and Academic Research, Türkiye, Konya, Uluslararası, Sözlü Sunum, Tam Metin Bildiri, 2022-2022, ss 686-688
Özet
<p>Son yıllarda, tüketicilerin ve sağlık sektörünün destek maddesi ya da farmakolojik ajan olarak doğal ürünlere ilgisi giderek artmaktadır. Bunların arasında popüler olan doğal ürün gruplarından birisi uçucu yağlardır. Gıda, kozmetik ve farmasötik preparat o larak kullanımı olan bu karışımla, tüm bir bitkiden veya bitkinin bir kısmından çeşitli yöntemlerle izole edilen lipofilik karakterdeki uçucu bileşenlerin kompleks karışımlarıdır. Bu moleküllerin organizma içi habercilik, otçullara karşı bitkiyi savunma, tozlaşmaya yardımcı olmak gibi pek çok ekolojik fonksiyonları bulunmaktadır. Uçucu yağların bol miktarda bulunduğu familyaların arasında Lamiaceae familyası yer almaktadır. <em>Thymus</em> (kekik) cinsi de, Lamiaceae familyasında bulunan, Türkiye’ de 39 tür ve 59 taksonla temsil edilen bir genusdur. Yaygın baharat kullanımı olan bu türler halk arasında, infüzyonları şeklinde ekspektoran, antiseptik, antispazmodik, karminatif, kardiyak, antiromatizmal, diüretik, soğuk algınlığına karşı kullanılmaktadır. Özellikle etkili ve keskin uçucu yağından dolayı pek çok araştırmada yer alan kekik türleri</p><p>ağırlıklı olarak timol, karvakrol, <em>p</em>-simen ve <em>γ</em>-terpinen içermektedir. Bunun dışında bileşiminde bulunan diğer monoterpenler, seskiterpenler, diterpenler, aldehit, keton, alkol, flavonoit ve fenolik bileşikler sayesinde antibakteriyel, antifungal, antiviral, antiparazitik, spazmolitik, antioksidant özelliklere sahip olup, hipertansiyon, kolesterol ve kardiyovasküler sistem rahatsızlıklarında kullanımı bulunmaktadır. Bu çalışmada, Doğu Anadolu’ da yetişen <em>Thymus pubescens</em> var. <em>pubescens</em> türünden uçucu yağ elde edilmiş; bu yağın bileşiminde de on sekiz adet molekül tespit edilmiştir. Uçucu yağın % 97.29’ unun aydınlatıldığı analizde timol (% 52.57), <em>trans</em>-pinokarveol (% 24.64) ve <em>trans</em>-karyofilen (% 13.87) başlıca terpenik maddeleri oluşturmaktadır. Sonuçlar, literatürdeki güncel çalışmalarla uyum sağlamaktadır.</p><p>Anahtar Kelimeler: <em>Thymus pubescens</em>; Lamiaceae; Uçucu yağ; GC-MS; Karvakrol; <em>trans</em>-pinokarveol</p>