Yazılı Anlatım Türleri: Atasözleri ve Deyimler Üzerine Bir Araştırma
Bildiriler > Tam Metin Bildiri · 2024
Yazarlar: Şadiye Emet GÜREL, İlkay Burak Taşkıran
Hoca Ahmed Yesevi 8. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Türkiye, Konya, Uluslararası, Sözlü Sunum, Tam Metin Bildiri, 2024-2024, ss 1016-1028
Özet
<p>Anlatım; en yalın ifadeyle bir duyguyu, düşünceyi, konuyu veya sorunu bildirmek demektir. Bu bildirim, söz veya yazı aracılığıyla yapılabilmektedir. Herhangi bir duygu, düşünce, konu ve sorunun yazı aracılığıyla bildirilmesi, ‘yazılı anlatım’ olarak tanımlanmaktadır. Yazılı anlatım, sözlü anlatım gibi çeşitli şekillerde yapılabilmektedir. Bir yazı, birçok amaca yönelik kaleme alınabilmektedir. Bu anlamıyla yazı; öyküleme, betimleme, açıklama ve tartışma gibi amaçlardan birine ya da birden fazlasına hizmet edebilmektedir. Yazının amacına göre, birçok yazılı anlatım türünün varlığından söz etmek mümkündür. Bu çalışma, Türk dilinde yazının yerini ve önemini yazılı anlatım türleri üzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Türkçe’de bulunan yazılı anlatım türleri ile ilgili atasözleri ve deyimler, içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemine uygun olarak tasarlanan çalışmada, öncelikli olarak Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanarak kurumsal internet sayfası üzerinden paylaşıma açılmış olan ‘Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’ taranmıştır. Ardından yazılı anlatım türleri ile ilgili atasözleri ve deyimler tespit edilerek alanyazından hareketle oluşturulan kategoriler uyarınca içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular uyarınca Türkçe’de yazılı anlatım türleri ile ilgili yalnızca bir atasözünün bulunduğu, deyimlerin ise görece yoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, bir dil öğesi olarak deyimlerin anlatıma derinlik katma, akıcılık ve çekicilik kazandırma nosyonu ile ilişkilendirilmiştir. Çalışma kapsamında araştırma bulgularının alanyazın ile koşutluk içinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. </p><p><br></p><p><strong>Anahtar Kelimeler:</strong> Yazı, Yazılı Anlatım, Yazılı Anlatım Türleri, İçerik Analizi, Dil, Atasözü, Deyim.</p>