Structural Changes in the Intestinal Mucosa of Wistar-Albino Rats After Irradiation, and Protective Effect of Ascorbic Acid
Makaleler > Tam Makale · 2014
Yazarlar: Barbaros Aydın, Deniz YALMAN, Başak DOĞANAVŞARGİL YAKUT, Emine Serra KAMER, Hülya Ellidokuz
Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, SCI Expanded İndekslerine Giren Dergi, Uluslararası, Scopus, 2014, cilt 34, ss 298-306
DOI: 10.5336/medsci.2013-35421
Özet
Amaç: Wistar-albino sıçanların intestinal mukozasında ışınlama sonrası oluşan histopatolojik değişiklikleri ve askorbik asidin koruyucu etkisini araştırmak. Gereç ve Yöntemler: Otuz iki adet genç erişkin Wistar-albino sıçan; kontrol, C vitamini, radyoterapi, radyoterapi + C vitamini grubu olmak üzere randomize edilmiştir. C vitamini alacak grupların içme suyuna 10 gün boyunca 250 mg/kg/gün C vitamini eklenmiştir. Sıçanların abdominal bölgelerine çalışmanın 11. gününde tek fraksiyonda 8 Gy ışınlama uygulanmıştır. Sıçanlar 72 saat sonra sakrifiye edilerek özofagus distal uçtan anüse kadar tüm gastrointestinal traktus çıkarılmış, ileo-çekal valvin 5 cm proksimali ileumdan ve 5 cm distali kolon segmentinden 1 cm'lik segmentte kript sayısı, anormal epitel hücrelerinin varlığı, mukozal konjesyon, ödem, kriptik doku değişiklikleri, villus boyu, villus yapı değişiklikleri, villus birleşmesi ve parçalanması, subepitelyal ayrılma, bazal membranda mitotik ve apopitotik figür sayısı değerlendirilmiştir. Bulgular: Yalnız radyoterapi grubunda kript sayısı azalmış, apopitotik figür sayısı artmış, villus yapısında aşırı parçalanma, birleşme ve kısalma, lümende lenfosit infiltrasyonu ve epitel hücrelerine rastlanmıştır. Radyoterapi + C vitamini grubunda apopitotik figür sayısının çok az olduğu, villus yapısı, kriptik ve mukozal tabakanın kısmen korunduğu belirlenmiştir. Yalnız radyoterapi grubu, radyoterapi + C vitamini grubuyla karşılaştırıldığında villus boyunun radyoterapi + C vitamini grubu lehine farklı olduğu gözlenmiş (p=0,001), ancak apopitotik figür sayısı, mitotik sayı ve kript sayısı yönünden fark saptanmamıştır (sırasıyla p=0,031, p=0,524 ve p=0,772). Sonuç: C vitamini intestinal mukozayı radyasyon hasarından korumaktadır. C-vitamininin radyoterapinin anti-tümör sitotoksisite üzerine olumsuz etkisinin olmayabileceği gösterilmiş olup, pelvik ışınlamalarda profilaktik kullanımı sıklıkla karşılaşılan intestinal yan etkilerin gelişimini önleyebilir. Ancak C vitamini yüksek dozlarda pro-oksidan olabileceğinden, doz kontrollü ve tümörlü dokularda yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.