Master's Thesis Studies on Mobile Applications Conducted in the Field of Nursing in Türkiye Using Randomized Controlled Trials: Document Analysis
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Emine ŞİŞKO, Süheyla ALTUĞ ÖZSOY, Nalan BOSTAN AKMEŞE
Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, Uluslararası, 2026, cilt 18, ss 466-479
DOI: 10.5336/nurses.2025-112971
Özet
Amaç: Günümüzde akıllı telefonların, toplumun pek çoğu tarafından sıklıkla kullanımıyla birlikte mobil uygulama çalışmaları da literatürde yerini almıştır. Mobil uygulamalar, kronik hastalık yönetimi, yaşam kalitesini artırma, bilgi ve beceri kazandırma gibi pek çok amaçla kullanılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de hemşirelik alanında mobil uygulama kullanımını içeren, randomize kontrollü deneysel türdeki lisansüstü tez çalışmalarının detaylı incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, 21-31 Ocak 2025 tarihleri arasında nitel araştırma deseni olan doküman analizi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı üzerinden yapılan taramada, herhangi bir yıl sınırlaması olmadan ''mobil uygulama'' anahtar kelimesi tezin tümünü içerecek şekilde taranmış ve toplam 1.314 teze ulaşılmıştır. Bu tezlerden hemşirelik konulu, tam metin erişime açık ve randomize kontrollü deneysel türdeki 48 tez çalışması kapsamlı olarak incelenmiştir. Bulgular: Mobil uygulamaya yönelik lisansüstü tez çalışmalarının 2018 yılından itibaren yürütülmeye başlandığı, tezlerin yaklaşık 1/3'ünün (%31,2) 2023 yılında yürütüldüğü ve tamamına yakınının (%91,7) doktora tezi olduğu tespit edilmiştir. Lisansüstü tezler, en sık hemşirelik (%45,8), iç hastalıkları hemşireliği (%22,9) ve cerrahi hastalıkları hemşireliği (%12,5) programlarında yürütülmüştür. Tezlerde, en çok 51-101 kişilik örneklemle (%68,7) ve en çok kanser hastaları (%22,9) ile çalışılmıştır. Tezlerde en sık çalışılan parametre yaşam kalitesi (%39,6) olup, bunu sırasıyla anksiyete/kaygı (%27,1) ve bilgi düzeyi (%16,7) takip etmiştir. Sonuç: Mobil uygulama çalışmaları, yaşam kalitesini artırma, anksiyete/kaygıyı azaltma, semptom yönetimi, bilgi ve beceri kazandırma, tedaviye uyum gibi pek çok konuda olumlu sonuçlara yol açmıştır. Mobil uygulamaların sağlığı koruma ve geliştirme amacıyla kullanımının artırılması, teknolojinin sağlık yararına dönüştürülmesini sağlayarak dijitalleşen dünyada sağlık bilgisini daha ulaşılabilir hâle getirebilir.